Reaksie #001

Op 14 mei besteedde universiteitsblad Folia aandacht aan onze petitie om de bibliotheek van het PC Hoofthuis te redden. In het artikel kwam een aantal van onze kritiekpunten naar voren, daarop schreef de UvA een reactie. Maar ook De Reaksie reageert altijd.

De universiteit liet weten dat de nieuwe bibliotheek in het universiteitskwartier een open opstelling zal hebben, net als de huidige bibliotheek in het PC Hoofthuis. Dat was nieuwe informatie, hoewel de UvA in haar nieuwsbrief ‘De nieuwe Universiteitsbibliotheek opent in september: wat je moet weten’ (7-4-2025) er wel al op zinspeelde. ‘De collecties Geesteswetenschappen’ zouden namelijk ‘aanwezig [blijven]’ in de nieuwe bibliotheek, ‘waardoor de sfeer van een traditionele bibliotheek behouden’ zou worden. Dat de UvA daarmee een open opstelling bedoelde, had ze ook toen alvast duidelijk kunnen maken – maar dat terzijde. Met ‘de sfeer van een traditionele bibliotheek’, schrijf je bovendien geen scriptie. Met de inhoud ervan wel (boeken, mocht u dat vergeten zijn). In de nieuwe UB fungeren boeken vooral als decoratie – maar ook dat geheel terzijde.

De vraag blijft staan waarom, als de nieuwe bibliotheek zo op de oude lijkt – wat wij overigens in twijfel trekken – er überhaupt een nieuwe nodig was. Hetzelfde geldt voor die ‘ruim duizend studieplekken’ die de nieuwe UB biedt, die blijkens de reactie van de UvA de wegvallende studieplekken van de PC Hoofthuis-bibliotheek en de UB Singel moeten compenseren. Maar de UvA heeft een nieuwe bibliotheek laten bouwen vanwege een capaciteitstekort. Met louter compenseren is dat probleem toch niet opgelost? Met de opening van de nieuwe UB had de UvA de unieke kans om het gebrek aan ruimte voor eens en altijd op te lossen, maar nu blijven er onderaan de streep nog steeds te weinig studieplekken over. Zonde. En jammer. En eigenlijk ook best raar?

De ware redenen voor het sluiten van de PC Hoofthuis-bibliotheek hebben dan ook niets te maken met ruimtegebrek. Het probleem met de huidige bibliotheek is dat de Universiteit van Amsterdam de ruimte waarin die gevestigd is huurt van – houdt u vast –  de Universiteit van Amsterdam. Het afstoten van een riante ruimte als de PCH-bibliotheek scheelt de faculteit Geesteswetenschappen dus een flink aantal duiten aan huur. Die beslissing maakt deel uit van een zorgelijke ontwikkeling die niet ophoudt bij de bibliotheek, want de UvA ziet liever vandaag dan morgen heel het PCH verdwijnen in de handen van een vastgoedontwikkelaar. 

Je vraagt je vervolgens wel af, waarom de universiteit die 128 miljoen die de nieuwe bibliotheek gekost heeft (25 jaar geleden begroot op 160 miljoen gulden, zo’n 72 miljoen euro) niet in het behoud van het PCH (of het onderwijs en andere mooie dingen) gestoken heeft. De reden is heel simpel: de nieuwe UB is een prestigeproject, en niets meer. De Reaksie blijft bij het standpunt dat de jubelstemming omtrent de opening van de nieuwe bibliotheek onterecht en onsmakelijk is, en de sluiting van de PCH-bibliotheek een tragische vergissing. De nieuwe UB is de ideale dekmantel om te beginnen met de sluiting van het gehele PCH. Een verschraling verpakt als een verbetering, met een decoratieve strik eromheen in de vorm van 5,5 kilometer boeken.

Een universiteit die zich terugtrekt achter de muren van haar eigen campus, verliest de verbinding met de stad. PCH zal verdwijnen, net als het wijlen Bungehuis. In de kantine kun je straks enkel nog stroopwafels kopen. In de UB zal zich een ‘coworking space vestigen’. Daarmee verliest de UvA de stad, en wordt Amsterdam nog minder Amsterdam. En als er over 10 jaar in het Universiteitskwartier weer te weinig plek is, kan de UvA PCH voor de dubbele prijs weer terugkopen.



In afwachting van uw reaksie verblijven wij